Cách để Xác định vết cắn của nhện

Đồng tác giả: Anthony Stark, EMR

Tại Mỹ có đến hàng ngàn loài nhện, nhưng phần lớn chúng có răng nanh quá ngắn và yếu nên khó có thể đâm xuyên qua da người. Ngay cả khi bạn bị nhện cắn thì khả năng xảy ra phản ứng có thể gây tử vong cũng thấp: Mỗi năm tại Mỹ có khoảng 3 trường hợp tử vong được cho là do nhện cắn.[1] Tuy nhiên, vết cắn của nhện chắc chắn là đau, và đôi khi gây phản ứng dị ứng toàn thân do nọc độc của chúng. Hai loài nhện nguy hiểm đáng lo ngại nhất ở Mỹ là nhện góa phụ áo đen và nhện nâu ẩn dật.[2] Việc phân biệt vết cắn của hai loài nhện này với các loài nhện và côn trùng khác sẽ giúp bạn đánh giá mức độ nguy hiểm và cân nhắc xem có cần tìm sự chăm sóc y tế hay không.

Phần 1 trong 2: Nhận biết vết cắn của các loài nhện thông thường

  1. 1
    Tìm vết thương có hai dấu răng nanh. Vết cắn của nhện góa phụ áo đen thường
    gây đau ngay lập tức
    và có thể được phân biệt với các vết cắn của các loài nhện hoặc côn trùng khác bằng
    hai lỗ thủng
    trên da.[3] Tuy có trường hợp không đau, nhưng thông thường vết cắn của nhện góa phụ áo đen ít nhất cũng tương đối đau, do chúng có răng nanh dài và sắc. Vết thương sẽ nhanh chóng tấy đỏ, viêm và
    hình thành nốt sưng.
    Cảm giác đau tại vết cắn thường tăng lên và lan rộng trong vòng một giờ.

    Thông tin nhanh về vết cắn của nhện góa phụ đen
    Hình dạng vết cắn: vết thương có hình hai lỗ do răng nhện cắm vào.
    Phản ứng thông thường: đau tại nơi bị cắn, sau đó, trong vòng một giờ thấy chỗ đau lan ra. Vết thương trở thành một chỗ phồng và sưng viêm.
    Phản ứng phụ nghiêm trọng: co rút cơ nghiêm trọng (đặc biệt tại vùng bụng), đổ mồ hôi nhiều quanh vết cắn, chóng mặt, đau đầu, mê sảng, ớn lạnh và huyết áp cao. Đây là những phản ứng do chất độc thần kinh trong nọc của nhện.
    Huyết thanh chống độc? Có, bạn sẽ được sử dụng huyết thanh chống nọc độc nếu vết nhện cắn gây đau kèm các triệu chứng nghiêm trọng. Nó sẽ thường được y bác sĩ tiêm vào đùi hoặc truyền qua mạch máu (truyền tĩnh mạch), tuy nhiên, huyết thanh chống độc cũng có thể gây ra các phản ứng dị ứng nghiêm trọng hơn cả các triệu chứng trúng độc.
    Nhận diện nhện góa phụ đen: Nhện góa phụ đen có hình tròn, bóng và có một hình kim cương (hoặc đồng hồ cát) màu đỏ nằm dưới bụng.
    Vị trí: các vùng có khí hậu ôn đới, bao gồm Mỹ, Úc, Nam Phi, miền Nam Châu Âu, miền Nam Châu Á, Nam Mỹ.

  2. 2
    Chú ý đến vết thương có dấu "mắt bò". Vết cắn của loài nhện nâu ẩn dật thường không đau hoặc gây
    cảm giác như kim châm nhẹ
    như muỗi đốt. Tuy nhiên, trong vòng 30 -60 phút, vùng bị cắn sẽ tấy đỏ và viêm với vết thương ở trung tâm, gọi là tổn thương “mắt bò”.[4] Tình trạng đỏ và đau dữ dội tăng dần trong vòng 8 tiếng khi vết thương ở trung tâm lan rộng hơn, tụ máu, vỡ ra và để lại
    vết loét rất đau.
    Trong giai đoạn này, vùng da màu xanh đậm hoặc tím hình thành xung quanh vết cắn, thông thường có một vòng màu đỏ bao quanh.[5] Sự chăm sóc y tế chỉ cần thiết khi vết loét hình thành và kéo dài hơn vài tuần.

    Thông tin nhanh về vết cắn của nhện nâu
    Hình dạng vết cắn: hình mắt bò.
    Phản ứng thông thường: sưng viêm và tấy đỏ trong vòng 30 tới 60 phút sau khi bị cắn. Đau dữ dội trong vòng 8 tiếng tiếp theo khi vết sưng bị tụ máu và vỡ ra, để lại vết loét rất đau.
    Phản ứng phụ nghiêm trọng: không có, nhưng nếu nạn nhân có hệ miễn dịch yếu như người già hoặc trẻ em thì sẽ mất vài tháng để hoàn toàn phục hồi.
    Cách điều trị: Bạn cần rửa sạch bằng nước và xà phòng nhẹ dịu. Chườm túi lạnh và nâng cao vùng bị thương nhằm giảm đau và viêm. Uống thuốc giảm đau không kê toa (acetaminophen) hoặc thuốc kháng viêm (ibuprofen) nếu cần. Thông thường, vết loét sẽ đóng vảy và bong ra sau vài tuần
    Huyết thanh chống độc? Hiện không có huyết thanh kháng nọc độc nhằm kiềm chế tác động của vết cắn từ loài nhện nâu ẩn dật. Nọc độc của chúng thuộc loại hoại tử, tức là làm chết các mô xung quanh và biến chúng thành màu đen hoặc xanh.
    Nhận diện nhện nâu: nhện nâu ẩn dật có màu nâu hoặc hơi vàng, chân dài, mảnh khảnh, có thân mình gắn với đầu và bụng hình oval. Chúng thường có hình đàn violin trên đầu.
    Vị trí: các bang miền nam và vùng trung tây Hoa Kỳ.

  3. 3
    Tìm những sợi lông có hình kim trên da. Nhện đen lớn tarantulas được xem là một trong số các loài nhện trông đáng sợ nhất, nhưng loài nhện bản địa ở vùng Bắc Mỹ và Nam Mỹ này không có độc và hiếm khi cắn.[6] Tuy nhiên, loài nhện của vùng “Thế giới mới” này sẽ phóng ra những lợi lông đen nhọn như kim khi bị kích động hoặc bị đe dọa. Các loài nhện tarantula châu Phi và Trung Đông không có lông hình kim, nhưng chúng hung hãn hơn và có nọc độc.

    Thông tin nhanh về lông nhện tanrantula
    Hình dạng: lông có hình như chiếc kim cắm vào da.
    Phản ứng thông thường: Cảm giác ban đầu như kim châm.
    Phản ứng phụ nghiêm trọng: phản ứng dị ứng (anaphylaxis) gồm nổi mề đay, sưng và khó thở.
    Cách điều trị: dùng bút tiêm epinephrine (Epipen)
    Vị trí: Tây Nam Hoa Kỳ, Nam và Trung Mỹ.

  4. 4
    Xác định vết cắn của các loài nhện khác. Vết cắn của nhện góa phụ áo đen và nhện nâu ẩn dật dễ nhận biết nhất, phần lớn là do nọc độc của chúng mạnh nhất và thường gây nhiều triệu chứng nhất.[7] Tuy nhiên, vết cắn của các loài nhện khác thường xảy ra hơn và cũng có thể gây đau và sưng. Ví dụ, nhện Hobo là loài nhện to, chạy nhanh, có các đốm màu vàng trên lưng màu nâu. Chúng tiêm nọc độc thần kinh khi cắn người và có thể gây hoại tự cho vùng da xung quanh, tuy nhiên mức độ không mạnh như nọc độc của nhện nâu ẩn dật.
    • Vết cắn của nhện Hobo và nhện Sac gây ra vết thương khó chịu , giống như vết cắn của ong mật và ong bắp cày, mặc dù cảm giác đau ban đầu nhẹ hơn nhiều, vì răng nanh của các loài nhện này không to và khỏe như ngòi ong.
    • Để xác định vết cắn của các loài nhện, bạn hãy
      bắt con nhện hoặc dùng điện thoại chụp ảnh
      và đem đến bệnh viện địa phương (một số nơi có thể xác định được) hoặc tìm trên mạng. Hầu hết các vết cắn của nhện hoặc là vô hại, hoặc chỉ gây khó chịu đôi chút và sẽ khỏi trong vài ngày.[8]
    • Gel kháng khuẩn, đá lạnh và thuốc không kê toa thường là đủ để chữa vết nhện cắn.
    • Nói chung, nhện chỉ cắn để tự vệ, nhất là khi bị ép giữa da và một vật nào đó.[9]
    Quảng cáo

Phần 2 trong 2: Phân biệt với vết cắn của các côn trùng khác

  1. 1
    Nhớ rằng vết cắn của nhiều loại côn trùng khác đau hơn vết cắn của nhện. Bệnh nhân thường nghi oan cho nhện vì tưởng rằng nhện có thể gây tổn thương nhiều hơn khả năng thực tế của chúng.[10] Ví dụ, các loài côn trùng như ong mậtong bắp cày thường dùng những chiếc ngòi khỏe của chúng để gây ra vết thương trên da, gây tổn thương nhiều hơn so với những chiếc răng nanh nhỏ của nhện. Ong mật thường để lại ngòi trong da và chết ngay sau đó, trong khi ong bắp cày (bao gồm ong vò vẽ và ong vò vẽ vàng) có thể chích nhiều lần.[11]
    • Phản ứng do ong mật và ong bắp cày đốt có thể biểu hiện bằng các vết sưng đỏ nhẹ trên da (như vết bầm hoặc giập nhỏ) cho đến hiện tượng phản ứng dị ứng nghiêm trọng hơn (anaphylaxis) đối với những người mẫn cảm – và có thể cần được chăm sóc y tế. Ong mật và ong bắp cày không chích nọc độc, nhưng mỗi năm gây tử vong cho nhiều người hơn so với nhện do phản ứng dị ứng mà không được điều trị kịp thời.
    • Phản ứng dị ứng thường được kiểm soát bằng cách tiêm epinephrine (adrenaline)
      , có tác dụng giảm phản ứng dị ứng của cơ thể. Mũi tiêm sẽ do bác sĩ thực hiện, hoặc bạn có thể tiêm tại nhà nếu có “bút tiêm” epinephrine.
    • Vết cắn của loài nhện Hobo và nhện Sac thường bị nhầm thành vết chích của ong mật/ong bắp cày. Vết cắn của nhện góa phụ áo đen có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng tương tự, nhưng hai dấu răng nanh của chúng không giống như vết chích của ong.
  2. 2
    Chú ý vết chích đau của bò cạp. Mặc dù bò cạp có hai càng giống càng cua, thực ra chúng chích bằng đuôi thay vì kẹp hoặc cắn. Vết chích của bò cạp thường đau và viêm đỏ tại chỗ, nhưng hiếm khi nghiêm trọng và thường không cần chăm sóc y tế. Tuy nhiên,
    bò cạp bark scorpion có thể gây ra vết chích nguy hiểm chết người
    vì chúng có nọc độc thần kinh mạnh.[12]
    • Mặc dù dấu chích của bò cạp rất khác với vết thương có hai dấu răng nanh của nhện góa phụ áo đen, nhưng cảm giác đau và các triệu chứng khác có thể khá giống nhau vì cả hai loài này đều có nọc độc thần kinh.
    • Có huyết thanh kháng nọc độc bò cạp (Anascorp), nhưng không được sử dụng rộng rãi ở Mỹ do tỷ lệ tử vong thấp.
    • Tương tự vết cắn của nhện, phần lớn vết chích của bò cạp có thể được điều trị bằng gel kháng khuẩn, đá lạnh và thuốc không kê toa.
    • Bò cạp bark scorpion là loài bò cạp sống ở các bang Arizona, New Mexico và một vài vùng ở California, Hoa Kỳ.
  3. 3
    Đừng nhầm vết cắn của ve (bét) với vết cắn của nhện. Vết cắn của ve thường bị nhầm với vết cắn của nhện nâu ẩn dật (và ngược lại) do chúng đều gây phản ứng trên da với tổn thương hình mắt bò.[13]
    Một số loài ve (như ve sống ký sinh trên hươu nai) có thể mang mầm bệnh Lyme
    , vì vậy chúng không thể bị xem nhẹ. Các triệu chứng vết cắn của ve mang mầm bệnh Lyme bao gồm: phát ban trên da với các vòng tròn đồng tâm thường kéo dài đến 1 tháng sau, kèm theo sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau nhức ở các khớp và cơ bắp.
    • Sự khác biệt chính ở đây là vết cắn của ve ban đầu không gây đau và không bao giờ dẫn đến hoại tử vùng da xung quanh vết cắn.
    • Một điểm khác nữa là loài ve thường đào bới trong da trước khi lây nhiễm cho vật chủ, vì vậy đôi khi bạn nhìn thấy chúng bên dưới lớp da ngoài cùng. Trái lại, nhện không bao giờ đào vào trong da hoặc làm tổ trên người.
    Quảng cáo

Lời khuyên

  • Để tránh bị nhện cắn, bạn cần mặc áo dài tay, đội mũ, đi găng tay và ủng khi dọn vườn, khi làm vệ sinh nhà để xe, tầng hầm, gác mái, và trong những khoảng không thấp và tối.[14] Nhớ nhét ống tay áo và ống quần vào găng tay và tất để giảm tối đa đường xâm nhập của côn trùng.
  • Luôn luôn kiểm tra găng tay làm vườn, ủng và quần áo đã lâu không sử dụng. Giũ mạnh trước khi mặc.
  • Xịt chất xua đuổi côn trùng lên quần áo và giày dép để xua đuổi nhện.
  • Nếu bị nhện cắn đau nhưng ở xa và không có điều kiện chăm sóc y tế, bạn cần nhanh chóng chườm nước đá lên vết cắn. Sau đó xử lý vết thương bằng gel kháng khuẩn và các phương tiện sơ cứu khác để chống nhiễm trùng.
  • Có hàng ngàn loài nhện trên khắp thế giới, do đó bạn cần thận trọng khi ra nước ngoài, đặc biệt là ở quốc gia thuộc Nam Mỹ, châu Phi, Đông Nam Á và Úc. Các loài nhện cực kỳ nguy hiểm khác trên thế giới bao gồm nhện lang thang Brasil, nhện lưới phễu, nhện chuột và nhện lưng đỏ.

Cảnh báo

  • Nhện có thể bị nhiễm vi khuẩn uốn ván và lây truyền qua vết cắn của chúng, vì vậy bạn cần cập nhật tiêm phòng uốn ván 10 năm một lần.[15]

Về bài wikiHow này

Phản ứng viên khẩn cấp
Bài viết này có đồng tác giả là Anthony Stark, EMR. Anthony Stark là nhân viên cấp cứu y tế được chứng nhận tại British Columbia. Ông hiện đang làm việc cho Dịch vụ xe cứu thương British Columbia.

Bài viết này đã giúp ích cho bạn?

Không
Quảng cáo