Cách để Trị nôn khan

Đồng tác giả: Luba Lee, FNP-BC, MS

Nôn khan là cảm giác như bạn sắp nôn nhưng không nôn ra gì cả. Phụ nữ mang thai thường bị nôn khan, nhưng tình trạng này có thể xảy ra ở bất cứ ai. Thông thường, bạn có thể trị nôn khan bằng cách ăn uống đúng cách – thường là các thức ăn đồ uống nhạt, ngọt hoặc lạnh – hoặc sử dụng các loại thuốc không kê toa như thuốc kháng histamine hoặc thuốc chống nôn, tùy vào nguyên nhân tiềm ẩn và tình trạng sức khỏe của bạn. Thường thì bạn có thể trị nôn khan tại nhà, nhưng khi tình trạng này xảy ra liên tục, tốt nhất là bạn nên tìm sự chăm sóc y tế khẩn cấp.

Phương pháp 1 trong 3:
Sử dụng các liệu pháp tại nhà

  1. 1
    Uống nhiều chất lỏng. Một trong những nguyên nhân chính gây nôn khan là sự thiếu hụt chất lỏng trong cơ thể, dẫn dến sự mất cân bằng dịch thể. Do đó, hành động tốt nhất của bạn là uống nhiều chất lỏng. Hãy nhớ nguyên tắc này: uống ít nhất 8-13 cốc nước mỗi ngày. Các loại nước thể thao có các chất điện giải cũng là lựa chọn tốt để điều chỉnh lại sự mất cân bằng.[1]
    • Nếu không chịu được các chất lỏng do vị khó chịu trong miệng, bạn nên bù nước từ từ. Hãy bắt đầu bằng từng ngụm nhỏ nước lọc, nước ép táo hoặc trà bạc hà.[2]
    • Mất nước do nôn khan gây ra nhiều vấn đề. Vì thiếu dịch nhầy, cơ thể sẽ báo hiệu cho tim làm việc tích cực hơn và thận phải làm việc gấp đôi. Sự căng thẳng xảy ra ở các cơ quan trọng yếu sẽ dẫn đến tình trạng ngừng hoạt động hoàn toàn, và trong trường hợp xấu nhất sẽ dẫn đến tử vong.
  2. 2
    Nhai một mẩu gừng nhỏ hoặc bạch đậu khấu để giảm cảm giác buồn nôn. Các loại thảo mộc thơm như gừng và bạch đậu khấu có thể giảm buồn nôn và giúp kiểm soát tình trạng nôn khan.[3] Bạn có thể nhai một mẩu gừng tươi hoặc khô hay một hạt bạch đậu khấu và nghe xem các triệu chứng có thuyên giảm không.
  3. 3
    Ăn thức ăn ngọt để tăng mức đường huyết. Mức đường huyết thấp (hypoglycemia) là một dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thiếu một số chất dinh dưỡng cần thiết để có thể hoạt động đúng chức năng. Tình trạng này có thể gây nôn khan và cũng là một dấu hiệu cảnh báo về sức khỏe.[4] May mắn là một que kem hoặc một chiếc kẹo cũng có thể nhanh chóng chữa được tình trạng này.
    • Việc duy trì mức đường huyết ổn định không chỉ giúp ngăn ngừa hạ đường huyết và nôn khan mà còn giúp bạn tập trung hơn. Thức ăn ngọt sẽ đưa glucose lên não và vận chuyển oxy vào máu để lưu thông đến các cơ quan khác nhau của cơ thể một cách trơn tru.
  4. 4
    Ăn thức ăn nhạt như bánh mì nướng hoặc bánh quy. Những món ăn nhẹ, khô và khá nhạt nhẽo này sẽ giúp giảm nhạy cảm ở lưỡi. Điều này sẽ giúp giảm nôn khan và loại bỏ vị khó chịu trong miệng, thậm chí có thể ngăn ngừa cơn buồn nôn trở nặng. Các thức ăn này phải mềm, không cay và ít chất xơ. Một số loại thức ăn nhạt gồm:[5]
    • Súp, nước dùng, nước canh thịt
    • Nước cơm
    • Ngũ cốc (yến mạch, bột ăn sáng, bánh bột ngô nướng)
    • Bánh pudding và custard
    • Trứng
    • Đậu phụ
    • Bánh mì nướng
    • Bánh quy mặn
  5. 5
    Ngậm miệng khi nhai thức ăn. Khi nhai thức ăn mà mở miệng là bạn đã để không khí đi vào đường tiêu hóa trên và tăng nguy cơ nôn khan. Bạn nên ngậm miệng khi nhai thức ăn để hạn chế lượng không khí nuốt vào.
    • Bạn cũng có thể giảm lượng không khi nuốt vào khi uống nước bằng cách uống bằng cốc thay vì dùng ống hút hoặc uống trực tiếp từ lon nước hoặc chai nước.
  6. 6
    Tránh các thức ăn đồ uống có chứa nhiều không khí. Các thức ăn đồ uống chứa nhiều không khí có thể khiến tình trạng nôn khan trầm trọng hơn khi bạn nạp vào. Hãy tránh xa các thức uống có ga và bia cũng như các thức ăn như kem, kem bông tuyết và trứng ốp lết.
  7. 7
    Ăn nhiều bữa nhỏ. Khi ăn no, bạn có thể bị nôn khan hoặc nôn thực sự. Thay vì ăn 3 bữa no một ngày, bạn nên chia đôi mỗi bữa và lên thực đơn cho 6 bữa – như vậy là bạn vẫn ăn cùng một lượng thức ăn, chỉ là rải đều ra cả ngày.
    • Không để dạ dày trống rỗng. Điều này liên quan đến việc duy trì đường huyết ổn định và giảm áp lực lên cơ thắt ở dạ dày. Mặc dù dạ dày rỗng là yếu tố kích thích gây nôn khan, nhưng tình trạng hạ đường huyết cũng cần được chú ý, vì nó có thể gây ra vô số các vấn đề khác như chóng mặt và buồn nôn.[6]
  8. 8
    Ngừng tiêu thụ caffeine. Caffeine là một chất kích thích mạnh mà cơ thể rất dễ phản ứng lại. Vì là một hóa chất mạnh, caffeine có thể khiến hệ dạ dày – thực quản hoạt động quá mức, dẫn đến nôn khan và nôn khi được tiêu thụ quá nhiều. Để tránh tình trạng này, bạn cần giới hạn lượng caffeine nạp vào ở mức 250 mg mỗi ngày.[7]
    • Cà phê, trà và sô cô la không phải là những thức ăn duy nhất có chứa caffeine. Bạn nên đọc nhãn sản phẩm để biết lượng caffeine trong các sản phẩm mà bạn định tiêu thụ.
  9. 9
    Ăn hoặc uống các thức lạnh. Thức ăn và đồ uống lạnh giúp giảm kích thích ở hệ dạ dày- thực quản. Nếu chọn thức ăn lạnh và ngọt thì bạn sẽ đạt được hai mục đích. Tuy nhiên, bạn cần đảm bảo chỉ tiêu thụ những thứ mà cơ thể chịu được. Bắt đầu bằng một lượng nhỏ và tăng dần nếu có thể. Một số lựa chọn thích hợp là:
    • Nước soda lạnh đã tách caffeine
    • Đá viên (bỏ vào miệng cho tan)
    • Kem hoa quả
    • Nước quả loãng ướp đá
    • Sữa chua đông lạnh
    Quảng cáo

Phương pháp 2 trong 3:
Áp dụng các phương pháp điều trị y khoa

  1. 1
    Uống thuốc kháng histamines (Benadryl). Các thuốc này có tác dụng kiểm soát các triệu chứng dị ứng gây ra bởi các yếu tố kích thích vốn cũng có thể gây nôn. Thuốc kháng histamine sẽ giúp giảm đau do histamine trong trường hợp bạn bị mất nước vì nôn khan. 1 hoặc 2 viên thuốc kháng histamine như Benadryl có thể giúp ngăn chặn cơn nôn.
    • Histamine thực ra là một chất dẫn truyền tín hiệu hóa học cần thiết trong não. Nó cũng kiểm soát lượng nước nạp vào và chống khô kiệt trong cơ thể. Thuốc kháng histamine sẽ hữu ích khi các hóa chất này hoạt động quá mức do phản ứng dị ứng.
  2. 2
    Cân nhắc uống thuốc chống nôn/buồn nôn. Các thuốc như Bonine và phenothiazine có thể được dùng để ổn định dạ dày và trị nôn ói. Thuốc này thường được uống một lần mỗi ngày hoặc khi các triệu chứng xuất hiện. Bạn hãy trao đổi với bác sĩ về loại thuốc thích hợp với bạn – liều lượng sử dụng sẽ tùy vào mức độ nghiêm trọng của bạn.[8]
    • Phenothiazines (Compazine và Phenergan) ức chế thụ thể dopamine vốn kích thích các chất dẫn truyền thần kinh gây nôn. Khi các chất dẫn truyền thần kinh này bị ức chế, tình trạng nôn khan sẽ hết.
  3. 3
    Trao đổi với bác sĩ về thuốc chống lo âu. Rất dễ hiểu là lo âu sẽ gây căng thẳng. Khi bạn căng thẳng, một loạt các triệu chứng sẽ dẫn đến nôn khan. Uống thuốc Ativan hoặc Xanax khi cần hoặc khi cơn lo âu xuất hiện có thể là liệu pháp hữu ích nếu bạn nghi ngờ căng thẳng có thể là nguyên nhân gây nôn khan.
    • Alprazolam (Xanax) thường được kê toa với liều lượng 0,25 mg mỗi ngày 3 lần để điều trị các cơn lo âu xảy ra trong thời gian ngắn, nhưng liều dùng thích hợp cần phải do bác sĩ tâm thần chỉ định. Các thuốc này có tác dụng “làm chậm” và cần phải sử dụng thận trọng, vì chúng sẽ làm chậm và giảm mọi hoạt động, từ nhịp tim cho đến chức năng của các cơ quan.
  4. 4
    Cân nhắc các liệu pháp thay thế khác như châm cứu. Đôi khi, các liệu pháp thay thế như châm cứu và bấm huyệt cũng có hiệu quả trong việc điều trị nôn khan, đặc biệt là ở phụ nữ mang thai. Nguyên tắc ở đây là khí huyết mất cân bằng sẽ dẫn đến bệnh tật. Để khôi phục lại sự cân bằng, một số điểm nhất định trên cơ thể cần được kích thích để giảm các cơn nôn khan và thư giãn hệ dạ dày – ruột. Liệu pháp châm cứu có thể sẽ hiệu quả trong trường hợp này.
    • Nếu không thích châm cứu, bạn có thể cân nhắc bấm huyệt hoặc mát-xa sâu. Nói với chuyên viên mát-xa rằng bạn muốn bấm huyệt để cải thiện sức khỏe.
    Quảng cáo

Phương pháp 3 trong 3:
Phòng chống các cơn nôn khan trong tương lai

  1. 1
    Uống nước trước khi uống rượu. Trước khi ra ngoài làm vài ly với bạn bè, bạn nên cố gắng uống ít nhất 750 ml (3 cốc) nước, hoặc tùy khả năng của bạn. Việc uống nhiều nước trước khi uống rượu sẽ giúp bạn không bị mất nước nghiêm trọng. Khi có nhiều nước trong cơ thể, chất cồn sẽ được pha loãng và quá trình hấp thụ của rượu sẽ chậm lại, từ đó trì hoãn các tác động xấu của việc tiêu thụ quá nhiều, chẳng hạn như nôn và nôn khan.
    • Sau khi uống nhiều rượu, chất cồn sẽ thay thế lượng nước trong cơ thể và gây mất nước. Kết quả là bạn sẽ nôn cho đến khi không còn gì để nôn ra nữa và bắt đầu nôn khan. Bạn có thể tránh nôn khan khi cơ thể có nhiều nước hơn.
  2. 2
    Ăn thức ăn có hàm lượng cao các chất béo lành mạnh. Chất béo giúp giảm hấp thụ chất cồn trong cơ thể. Tác dụng này cũng tương tự như uống thêm nước. Nó sẽ làm chậm sự hấp thụ rượu vào cơ thể, từ đó giúp trì hoãn ảnh hưởng của rượu. Tuy nhiên, có sự khác biệt giữa chất béo lành mạnh và chất béo có hại. Sau đây là một số nguồn cung cấp chất béo giúp bạn cảm thấy tràn đầy năng lượng và khỏe mạnh:
    • Các loại cá béo như cá hồi, cá thu và cá trích
    • Quả óc chó, hạnh nhân và các loại hạt khác
    • Dầu ô liu, dầu hạt nho và dầu hạt lanh
    • Quả bơ
  3. 3
    Thư giãn. Lo âu và căng thẳng là những yếu tố mà tất cả chúng ta đều trải qua. Những người gặp khó khăn khi đối phó với căng thẳng sẽ có các dấu hiệu và triệu chứng trong cơ thể. Tình trạng này được gọi là “chuyển đổi,” một dạng cơ chế đối phó với căng thẳng và lo âu. Tình trạng buồn nôn, nôn và nôn khan sẽ xuất hiện mà không có nguyên nhân thể chất rõ rệt nào. Để tránh điều này, bạn hãy thư giãn!
    • Ngoài việc uống thuốc chống lo âu, bạn có thể tập yoga, thiền, hoặc thực hành hít thở sâu. Nếu những hoạt động trên không phù hợp với bạn, hãy sắp xếp đi nghỉ mát hoặc tìm một sở thích giúp bạn tiêu khiển. Chỉ cần nửa tiếng dành cho bản thân mỗi ngày cũng rất có ích.
  4. 4
    Tránh các yếu tố kích thích như các mùi khó chịu. Các mùi khó chịu có thể khiến bạn lên cơn nôn khan. Các mùi gây buồn nôn phổ biến gồm có mùi thuốc lá, nước hoa và một số mùi thức ăn. Hãy cố gắng tránh những mùi này nếu bạn cảm thấy đặc biệt nhạy cảm với các mùi, ánh sáng và âm thanh. Nếu không thể tránh được, bạn hãy đeo khẩu trang hoặc dùng khăn tay để che mũi và miệng.
    • Các mùi khó chịu gây nôn khan bằng cách truyền quá nhiều các chất kích thích hóa học lên não. Khứu giác của bạn có liên kết chặt chẽ với hệ tiêu hóa, vì vậy một mùi khó chịu có thể gây ra cơn nôn.
  5. 5
    Tránh tình huống có thể say xe. Nhiều người bị nôn khi bị say xe. Điều này xảy ra khi những gì chúng ta nhìn thấy không khớp với những gì cơ thể cảm nhận. Ngồi trong xe ô tô, trên thuyền, tàu lượn hoặc bất cứ thứ gì chuyển động lên xuống, lắc lư hoặc xô đẩy đều có thể gây ra tình trạng này.
    • Cố gắng đừng nghe mọi người nói chuyện về say xe. Do một số lý do chưa rõ, người ta có thể bị say xe khi nghe người khác nói rằng họ bị say xe. Hiện tượng này cũng tương tự như ngáp vậy – nó có khả năng lây lan.
    • Để chống say xe, bạn hãy nhìn vào một vật bất động (ví dụ: đường chân trời) trong khi đang di chuyển trong xe. Khung cảnh đứng yên sẽ không kích thích não và giúp giảm cơn nôn khan.
    Quảng cáo

Lời khuyên

  • Trong trường hợp không trị được nôn khan với các liệu pháp tại nhà, tốt nhất là bạn nên đến gặp bác sĩ để được kê toa thuốc kiểm soát các triệu chứng.
  • Bạn nên tránh các thức ăn cay, thức ăn sống và có nhiều dầu mỡ khi bạn đang buồn nôn để tránh gây ra thêm các vấn đề về dạ dày-ruột.

Về bài wikiHow này

Hội đồng kiểm duyệt y tế
Bài viết này có đồng tác giả là Luba Lee, FNP-BC, MS. Luba Lee là bác sĩ gia đình được cấp bằng hành nghề tại Tennessee. Cô đã nhận bằng MSN của Đại học Tennessee năm 2006.
Chuyên mục: Sức khỏe Tổng quan

Bài viết này đã giúp ích cho bạn?

Không
Quảng cáo